Een scheldend kind. Volgens mij heeft elke ouder of leerkracht daar weleens mee te maken. In sommige gevallen vaker dan je wil. En het is nogal wat. Ik kan me nog goed herinneren, mijn eerste week in het onderwijs. Ik was uitgenodigd voor een proefweek op een cluster 4 school. Ik zou die proefweek meelopen in een kleuterklas. Zodra ik maandagochtend de klas binnenloop duikt Arjan de blokkenhoek in. Binnen 5 minuten hoor ik scheldwoorden die ik mijn hele leven nog niet gehoord heb. Niet uit een mond van een volwassene, maar al helemaal niet uit de mond van een vijfjarige kleuter. En ik kan je vertellen, zonder enige ervaring op dat moment, deed dat best wel wat met me. Het was vrij moeilijk om ratio en gevoel los te koppelen. Dit vijfjarig mannetje bleek in staat om mij helemaal uit balans te brengen. Het was ook best heftig om een minuten lange scheldkannonade op je af te horen komen. Overigens voor de volledigheid moet ik daar bij vermelden, dat Arjan zijn woorden kracht bijzette met het gooien van houten blokken, planten en bestek.
Waarom deze anekdote. Ik kom in mijn werk veel scheldende kinderen tegen. En ook heel veel ouders en leerkrachten die daarop reageren. En een ding valt me op. In veel gevallen wordt er door de volwassene in kwestie heel persoonlijk op gereageerd. De eerste reactie is vaak een afkeurende, want je mag natuurlijk niet schelden als kind. Je moet als ouder en leerkracht een punt maken, een daad stellen, een grens stellen, daar ben ik het volledig mee eens. Maar ik wil hierbij ook de andere kant van het verhaal aangeven. Wellicht een eye-opener en iets waar je wat mee kan.
De vraag is waarom een kind gaat schelden. Je mag een ding van mij aannemen, een kind bedenkt zich niet van te voren om de juiste scheldwoorden te kiezen om jou eens even lekker persoonlijk aan te pakken. Nee dat schelden is een emotie en vooral een brevet van onvermogen. En geef een kind eens ongelijk. Je bent een kind, je moet nog zoveel leren. Zeker op sociaal emotioneel gebied. Blij en boos zijn 2 emoties die een kind van jongs af aan het meest makkelijk kan uitdrukken. Er zit qua emoties weinig nuance in. Bij een baby wordt vaak geredeneerd dat deze nog niet kan praten en dus niet anders kan dan schreeuwen en krijsen. Hoe ouder een kind wordt, kan het kind inmiddels wel praten. Al komen er dus op momenten van boosheid vaak de verkeerde woorden uit. Waar zit het hem dat nou in. Het heeft alles te maken, dat een kind gewoon simpelweg niet kan omgaan met de problematiek van dat moment en de emotie die dat losmaakt. Hoe raar het wellicht ook klinkt, maar eigenlijk vraagt het kind jou om hulp. Ok, de woordkeuze kan wellicht wat subtieler, maar als je het je als ouder/leerkracht lukt om je eigen emotie uit te schakelen en de scheldkannonade te filteren als een hulpvraag, dan ga je de verandering teweeg brengen.
Op het moment dat jouw kind of een kind in je klas in die boosheid schiet en wat zich uit in schelden of wellicht erger, creëer allereerst een veilige omgeving. In deze veilige omgeving laat het kind eerst even tot rust komen en stel dan de vraag: ‘waar kan ik je mee helpen, ik zie dat er iets niet lukt.’ Geef een kind de ruimte en tijd om zijn gevoelens en emoties te verwoorden. Wellicht als praten niet lukt, misschien lukt schrijven of tekenen wel. Key is om je eigen emotie uit te schakelen en het niet te filteren als een persoonlijke aanval.
We hebben een uitdrukking die al generaties meegaat, “schelden doet geen pijn”. Probeer dat ook af en toe tegen jezelf te zeggen. Schelden doet geen pijn, het is vaak een hulpvraag. Probeer het vanaf morgen eens zo te benaderen. Je zal zien dat jouw aanpassingen in benadering en toenadering, vruchten af gaat werpen. Succes!
